Jak dobrać system MES dla firmy produkcyjnej o gniazdowej organizacji produkcji
“Początek jest najważniejszą częścią pracy”, mawiał Platon, więc jak zacząć? Najbezpieczniej od zdefiniowania wymagań specyficznych dla produkcji analizowanej firmy produkcyjnej, określić procesy i mechanizmy, którymi się cechuje, wymagane funkcjonalności które są absolutnie konieczne, konieczne oraz opcjonalne. W kolejnym kroku zebrać informacje o ofercie systemów MES na rynku i oceniać je pod kątem: dopasowania do modelu pracy i procesów przedsiębiorstwa, obecności wymaganych funkcjonalności, elastyczności integracji z ERP/maszynami, skalowalności, ergonomii na hali i doświadczenia dostawcy w podobnych zakładach i wdrożeniach. Generalnie dobry MES to inwestycja w przyszłość Twojej firmy.
Zrozumienie produkcji gniazdowej i roli MES
W produkcji gniazdowej stanowiska są grupowane w gniazda według technologii lub typu operacji, a przepływ zleceń jest zmienny, często niepotokowy. MES ma tu za zadanie:
- zbierać dane z gniazd w czasie rzeczywistym
- śledzić zlecenia, obciążenie gniazd, przestoje i jakość, tak aby lepiej sterować przepływem i wykorzystaniem zasobów.
Kluczowe wymagania funkcjonalne dla produkcji gniazdowej
Przy doborze systemu zwróć uwagę, czy MES:
- Obsługuje pracę w logice gniazd/buforów: zasilanie gniazd materiałami, rejestrację produkcji w gniazdach, przesunięcia między gniazdami, zwroty materiałów.
- Wizualizuje zbiorczo aktualny stan gniazd i ich przyszłe zadania
- Pozwala na kontrolę nad asygnowaniem pracowników do zadań
- Zarządza kompetencjami pracowników
- Jest w stanie dopasować się do reprezentacji gniazd w systemie ERP (jedno stanowisko w ERP -> Wiele gniazd w MES)
- Jest w stanie obsłużyć występujące warianty pracy:
- jeden pracownik jedno zadanie
- Wielu pracowników jedno zadanie
- Jeden pracownik wiele równoczesnych zadań
- Wielu pracowników, wiele równoczesnych zadań
- Obsługuje wizualizuje i minimalizuje przezbrojenia
- Oferuje szczegółową rejestrację: start/stop operacji, przestoje z przyczynami, scrap, kontrolę jakości i traceability na poziomie partii lub numeru seryjnego.
- Potrafi planować i bilansować obciążenie gniazd: uwzględniając maszyny, ludzi, przezbrojenia, priorytety zleceń (job‑shop wymaga dobrego harmonogramowania krótkich serii).
- Wspiera różne typy procesów: obróbkę dyskretną, montaż, ewentualnie procesy wsadowe, jeśli je macie (np. przez moduły batch management).
Przykład: w zakładzie z kilkunastoma gniazdami obróbczymi MES powinien pokazywać w jednym ekranie obciążenie i stan pracy każdego gniazda oraz kolejkę zleceń do niego przypisaną.
Kryteria techniczne i integracyjne
Dla powodzenia wdrożenia w gniazdowej organizacji produkcji ważna jest integracja z ERP (np. zlecenia, BOM, marszruty, czasy przezbrojeń) oraz systemami CMMS/SCADA/PLC, tak by dane o zleceniach, czasach i rzeczywistych uzyskach płynęły automatycznie. Możliwe jest też generowanie zleceń produkcyjnych bezpośrednio w MES, jeśli system ERP nie ma wdrożonej tego typu funkcji.
- Skalowalność: możliwość rozpoczęcia od kilku gniazd/pilota, a następnie stopniowe rozszerzanie na kolejne obszary, linie i zakłady.
- Architektura i wydajność: czy MES wytrzyma liczbę stanowisk, ilość sygnałów z maszyn, liczbę użytkowników i będzie stabilny 24/7.
- Elastyczna konfiguracja: łatwość tworzenia nowych gniazd, typów maszyn, kodów przestojów, raportów bez ciągłego angażowania dostawcy.
Kryteria organizacyjne i użytkowe
System musi pasować do ludzi i procesów na hali, a nie odwrotnie. Częstym problemem podczas wdrażania starszych rozwiązań systemowych jest próba naginania rzeczywistości do realiów procesowych, dlatego ważne aspekty to:
- Użyteczność interfejsów: proste i czytelne ekrany dla operatorów, minimalna liczba kliknięć, terminale dotykowe, czytniki kodów, urządzenia mobilne.
- Dopasowanie do ról: różne widoki dla operatorów, brygadzistów, planistów i kierownictwa (KPI dla gniazd, OEE, scrap, przestoje).
- Doświadczenie dostawcy w produkcji gniazdowej/niepotokowej, referencje z podobnych branż (maszynowa, narzędziowa, obróbka metali itp.).
- Organizacja wdrożenia: szkolenia, wsparcie lokalne, serwis, SLA, jasny plan pilota i roll‑outu.
Praktyczna ścieżka doboru MES krok po kroku
Proponowany sposób podejścia:
- Zdefiniuj cele biznesowe: np. zmniejszenie przestojów, lepsza terminowość, lepsze wykorzystanie gniazd, pełne śledzenie jakości.
- Opracuj mapę procesów gniazdowych: jak przepływają zlecenia między gniazdami, gdzie powstają straty, jakie dane chcesz mierzyć w każdym gnieździe.
- Przygotuj listę wymagań funkcjonalnych i technicznych (must have / nice to have) pod kątem Waszej produkcji gniazdowej.
- Wybierz kilku dostawców, którzy deklarują doświadczenie w produkcji gniazdowej oraz integrację z Twoim ERP/automatyką.
Dobór MES dla firmy z organizacją gniazdową powinien skupić się na elastyczności i integracji, aby maksymalizować korzyści z grupowania zasobów. Przed podjęciem decyzji warto przeprowadzić analizę gap (różnic między obecnym stanem a celem) i pilotaż, aby mieć pewność kiedy wdrożyć nowe oprogramowanie MES.
Wdrożenie MES może zwiększyć efektywność nawet o 20-30%, eliminując papierową dokumentację i optymalizując procesy.
Sprawdź czy Nexelem MES jest dla ciebie.
Masz pytania odnośnie odpowiedniego systemu MES dla Twojej firmy?
Skontaktuj się z nami to nic nie kosztuje.